ਭਾਰਤ ਦਾ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਬਸਿਡੀ ਬੋਝ 62,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ
September 21, 2026 / business
Live Punjabi Tv /
New Delhi
ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣਿਆ
ਲੰਬੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਮਾਰਗ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤ ਝਟਕਾ ਓਐੱਮਸੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਮਾਰਕਿਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਐੱਲਪੀਜੀ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ 62,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 59,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਈਂਧਨ ਰੀਟੇਲਰਾਂ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐੱਲਪੀਜੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਾਗਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਨੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਐੱਲਪੀਜੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ, ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਰੀਟੇਲ ਐੱਲਪੀਜੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, OMCs ਲਈ, ਖਰੀਦ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਿਲੰਡਰ 'ਤੇ ਅਸਿੱਧੀ ਸਬਸਿਡੀ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 210 ਰੁਪਏ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 188 ਰੁਪਏ ਸੀ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅੰਤਰ 721 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਐੱਲਪੀਜੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਿਉਂ ਵਧੀ ਹੈ
ਐੱਲਪੀਜੀ ਲਾਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਵਾਧਾ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਐੱਲਪੀਜੀ ਆਯਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਖਾੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਐੱਲਪੀਜੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਰੀਦ ਲਾਗਤਾਂ, ਭਾੜੇ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਗੋ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣਿਆ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਵਾਇਤੀ ਖਾੜੀ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਪਲਾਈ ਵਿਘਨ ਦੌਰਾਨ ਘਟ ਗਿਆ। UAE ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.4 ਲੱਖ ਟਨ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਕਤਰ ਨੇ ਲਗਭਗ 60,000 ਟਨ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ Kpler ਡੇਟਾ ਮੁਤਾਬਕ।
ਅਲਜੀਰੀਆ ਵੀ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 1.1 ਲੱਖ ਟਨ ਐੱਲਪੀਜੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਲੰਬੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਮਾਰਗ ਲਾਗਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਅਮਰੀਕੀ ਐੱਲਪੀਜੀ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਪਲਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਵਾਜਾਈ ਲਾਗਤ ਸਮੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
India s lpg subsidy burden exceeds 62 000 crore