July 31, 2026
ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੇ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਸਨਅਤੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਵਾਦ: 10 ਵਿੱਚੋਂ 8 ਯੂਰੀਆ ਸੈਂਪਲ ਫੇਲ੍ਹ
ਪੰਨੀਵਾਲਾ ਰੂਲਦੂ ਸਥਿਤE-20 ਗ੍ਰੀਨ ਫਿਊਲਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਕਥਿਤ ਸਨਅਤੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮਾਮਲੇ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਈਥਾਨੋਲ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚੋਂ8 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਲਏ ਗਏ10 ਯੂਰੀਆ ਸੈਂਪਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ8 ਸੈਂਪਲ ਲੈਬ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਫੇਲ੍ਹ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੜਤਾਲ ਹਿਸਾਰ ਸਥਿਤ ਸਟੇਟ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ ਤੋਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ।
ਸੈਂਪਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਈਥਾਨੋਲ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਹ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਯੂਰੀਆ ਸਪਲਾਇਰ ਕੰਪਨੀ'ਸ਼ੁਭਮ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜਿਜ਼' ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇੱਕ ਦੇ282 ਗੱਟੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇ70 ਗੱਟੇ (ਕੁੱਲ352 ਗੱਟੇ) ਬਿਨਾਂ ਨੀਮ ਪਰਤ ਦੇ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਮ ਪਰਤ0.35 ਫੀਸਦੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਯੂਰੀਆ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ0.4 ਫੀਸਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਬਡਵੀਜਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਖਾਦ ਦੇ8 ਸੈਂਪਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪੁਲੀਸ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੈਂਪਲ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਸਪਲਾਇਰ ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਖਾਦ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਢ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ9 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਥਾਣਾ ਸਦਰ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਖੇ ਫੈਕਟਰੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਇਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ। ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬੀਕੇਈ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ’ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ।
ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਮੌਕੇ ਕਰੀਬ15 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਲੰਬੀ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਟੀਮ ਨੇ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚੋਂ ਯੂਰੀਆ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਸਨ, ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚੋਂ763 ਬੈਗ ਯੂਰੀਆ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ6 ਬੈਗ ਖੇਤੀ ਗ੍ਰੇਡ ਯੂਰੀਆ ਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ757 ਬੈਗਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ, ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਸਬੰਧੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੁਆਲ ਉੱਠੇ ਸਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ’ਤੇ ਦਰਜ ਮੁਕੱਦਮੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਖਰੀਦ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਦਾ ਨਾਂਅ'ਆਰਗੈਨਿਕ ਕੰਪੋਸਟ' ਦਰਜ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਸਪਲਾਇਰ ਦੇ ਬਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਟੈਕਨੀਕਲ ਗ੍ਰੇਡ ਯੂਰੀਆ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਕੀਮਤ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਤਕਨੀਕੀ ਗ੍ਰੇਡ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ‘ਸਨਅਤੀ’ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਪਗ266.50 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਗ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤਕਨੀਕੀ ਗ੍ਰੇਡ ਯੂਰੀਆ ਕਰੀਬ2 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਗ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈ-20 ਗ੍ਰੀਨ ਫਿਊਲਜ਼ ਦੇ ਸੀਈਓ ਹੈਰੀ ਗੋਵਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਵਰਗੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਬਚਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
Urea samples fail