ਪੰਜਾਬ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੌਸਮੀ ਸਫ਼ਰ: ਰੁੱਤਾਂ, ਫ਼ਸਲਾਂ, ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਰਾਕ
Lptv Bureau / Punjab
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ (ਫਰਵਰੀ - ਮਾਰਚ) ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ (ਅਪ੍ਰੈਲ - ਜੂਨ)
ਮਾਨਸੂਨ ਜਾਂ ਬਰਸਾਤ ਰੁੱਤ (ਜੁਲਾਈ - ਸਤੰਬਰ) ਪਤਝੜ ਰੁੱਤ (ਅਕਤੂਬਰ - ਨਵੰਬਰ) ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ (ਦਸੰਬਰ - ਜਨਵਰੀ)
ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ, ਦਿੱਲੀ, ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਇਸ ਮੌਸਮੀ ਸਫ਼ਰ ਬਾਰੇ:
1. ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ (ਫਰਵਰੀ - ਮਾਰਚ)
ਮੌਸਮ: ਇਹ ਰੁੱਤ ਸਰਦੀ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਗਰਮਾਇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਬਹੁਤੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਸਰਦੀ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਨਾਲ ਵਾਦੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਰੁੱਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪਛਾਣ ਹਨ।
ਫ਼ਸਲਾਂ: ਹਾੜ੍ਹੀ (Rabi) ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਣਕ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਜੌਂ ਪੱਕਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਨੁਕੂਲ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ: ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ, ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਲੀ ਇਸ ਰੁੱਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ। ਬ੍ਰਜ (ਪੱਛਮੀ ਯੂ.ਪੀ.) ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਲੱਠਮਾਰ ਹੋਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਪਤੰਗਾਂ ਬਸੰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਲੋਕ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਮੀਠੇ ਚੌਲ ਅਤੇ ਹੋਲੀ 'ਤੇ ਗੁਝੀਆ ਤੇ ਮਾਲਪੂੜੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਰਿਵਾਜ ਹੈ।
2. ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ (ਅਪ੍ਰੈਲ - ਜੂਨ)
ਮੌਸਮ: ਮਈ-ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ, ਯੂ.ਪੀ. ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਰ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਤਾਪਮਾਨ 45°C ਤੋਂ ਪਾਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਹਵਾਵਾਂ (ਲੂ) ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਸੁਹਾਵਣਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ 'ਜੇਠ-ਹਾੜ੍ਹ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲਾਂ: ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਉਣੀ (Kharif) ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਝੋਨਾ (ਚੌਲ), ਮੱਕੀ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਜਵਾਰ ਬੀਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ: ਵਿਸਾਖੀ ਫ਼ਸਲ ਕੱਟਣ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਗੰਗੌਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਜਲਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੋਕ ਠੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੀ/ਨਮਕੀਨ ਲੱਸੀ, ਛਾਛ, ਸੱਤੂ ਦਾ ਘੋਲ, ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਜਿਵੇਂ ਤਰਬੂਜ, ਖਰਬੂਜੇ ਤੇ ਅੰਬ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਛ ਅਤੇ ਪਿਆਜ਼ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3. ਮਾਨਸੂਨ ਜਾਂ ਬਰਸਾਤ ਰੁੱਤ (ਜੁਲਾਈ - ਸਤੰਬਰ)
ਮੌਸਮ: IMD weather report ਮੁਤਾਬਕ, ਮਾਨਸੂਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਯੂ.ਪੀ. ਵਿੱਚ ਹੁੰਮਸ (Humidity) ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਾਰਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲਾਂ: ਇਹ ਮੌਸਮ ਖ਼ਰੀਫ਼ ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਝੋਨਾ (ਧਾਨ), ਮੱਕੀ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਯੂ.ਪੀ. ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਦਾਲਾਂ (ਮੂੰਗੀ, ਮਾਂਹ) ਵੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਬੀਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਿਉਹਾਰ: ਤੀਆਂ (Teej) ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀਂਘਾਂ ਝੂਟ ਕੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਆਮਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਰੱਖੜੀ ਅਤੇ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਵੀ ਇਸੇ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖੀਰ-ਪੂੜੇ, ਗਰਮ-ਗਰਮ ਪਕੌੜੇ, ਸਮੋਸੇ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚਾਹ ਖਾਣ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਰਿਵਾਜ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯੂ.ਪੀ. ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਚਾਟ ਅਤੇ ਕੜ੍ਹੀ-ਚਾਵਲ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਦਾ ਪਨਾ ਵੀ ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਖੁਰਾਕ ਹੈ।
4. ਪਤਝੜ ਰੁੱਤ (ਅਕਤੂਬਰ - ਨਵੰਬਰ)
ਮੌਸਮ: ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਸਮ ਗੁਲਾਬੀ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਝੜਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਢਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੰਢ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ-ਐਨ.ਸੀ.ਆਰ. ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਧੁੰਦ (Smog) ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲਾਂ: ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ (ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ) ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ (ਕਣਕ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਛੋਲੇ) ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸੇਬਾਂ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਦੀ ਤੋੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰ: ਇਹ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ—ਨਰਾਤੇ, ਦੁਸਹਿਰਾ, ਕਰਵਾ ਚੌਥ, ਦੀਵਾਲੀ ਅਤੇ ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਇਸ ਸੁਹਾਵਣੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ, ਪੂਰੀਆਂ, ਛੋਲੇ-ਭਟੂਰੇ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਜਲੇਬੀ, ਲੱਡੂ) ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰੌਂਦ ਦਾ ਸਾਗ ਵੀ ਇਸ ਰੁੱਤ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਖੁਰਾਕ ਹੈ।
5. ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ (ਦਸੰਬਰ - ਜਨਵਰੀ)
ਮੌਸਮ: Punjab weather update ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਢਾ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੱਡ-ਚੀਰਵੀਂ ਠੰਢ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ (Fog) ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ 2°C-3°C ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। IMD weather report ਮੁਤਾਬਕ, ਲਗਾਤਾਰ ਠੰਢੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ (Cold Waves) ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ (ਚਿੱਲਈ ਕਲਾਂ) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲਾਂ: ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਜੋਬਨ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹਲਕਾ ਮੀਂਹ (ਮਾਵਟ) ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਠੰਢ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਣਕ, ਰੇਪਸੀਡ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਿਉਹਾਰ: ਲੋਹੜੀ (13 ਜਨਵਰੀ), ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਮਾਘੀ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਇਸ ਰੁੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਹਨ। ਲੋਹੜੀ 'ਤੇ ਅਲਾਅ ਮਾਰ ਕੇ ਤਿਲ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਗੁੜ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ: ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਹੁਤ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 'ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ' ਬਹੁਤ ਚਾਅ ਨਾਲ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਿੰਨੀਆਂ, ਗੱਚਕ, ਰੇਵੜੀਆਂ, ਤਿਲ-ਗੁੜ ਦੇ ਲੱਡੂ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਦਾ ਹਲਵਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖਣ ਲਈ 'ਕਾਹਵਾ' (ਖ਼ਾਸ ਚਾਹ) ਅਤੇ ਹਰੀਸਾ-ਗੋਸ਼ਤ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਜਰੇ ਦਾ ਖਿਚੜਾ ਅਤੇ ਲਸਣ ਦੀ ਚਟਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ:
ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਹ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਲੈਅ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਮੌਸਮ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ, ਨਵਾਂ ਸੁਆਦ, ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਇਹ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਂਝਾ ਸਫ਼ਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ: Punjab weather update, IMD weather report
A seasonal journey through north india seasons crops festivals and food editorial
