ਸਿਆਸੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ - ਇੰਡੀਆ ਤੇ ਐੱਨਡੀਏ ਨੇ ਤਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਇਕੱਠ, ਹੁਣ ਮਾਇਆਵਤੀ ਕਿਧਰ ਜਾਓ?
LPTV / Chandigarh
ਸਿਆਸੀ ਖ਼ਬਰ: ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2024 ਲਈ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਪਾਸਾ ਵੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ (ਬਸਪਾ) ਦੀ ਮੁਖੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਆਸੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ 2024 ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬਸਪਾ ਸੁਪਰੀਮੋ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਇਸ 'ਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਯੂਪੀ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਹਰਕਤ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾਇਆਵਤੀ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਸੁਭਾਅ ਵੱਖਰਾ
ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆਵਤੀ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਇਆਵਤੀ ਦਾ ਇਹ ਮੂਡ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ (ਐਸਪੀ) ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਸਪਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਅਰੇ 'ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ' ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ 'ਸਰਵਜਨ ਸਮਾਜ' ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਚਾਲ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਉਸਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਾਰ ਮਾਇਆ ਕਿਹੜਾ ਸਿਆਸੀ ਦਾਅ ਖੇਡੇਗੀ?
ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਇਕੱਲੇ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਚਾਲੇ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਮਾਇਆ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਵੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਤਿਕੋਣੀ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਕਿਸ ਦਾ ਨਫਾ-ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸੁੰਗੜਦੇ ਜਨ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆਏਗੀ ਮਾਇਆਵਤੀ?
2007 ਵਿੱਚ ਯੂਪੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਸਪਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2007 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਨੇ 206 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ 80 ਅਤੇ 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 19 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਬਸਪਾ ਸਿਰਫ ਇਕ ਸੀਟ 'ਤੇ ਸਿਮਟ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੀਟ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਸਪਾ ਨੂੰ ਸਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 10 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਸਪਾ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਇਆਵਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਕੱਲੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀ ਮਾਇਆ ਵਿਰੋਧੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵੇਗੀ?
ਹੁਣ 2024 ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ 26 ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਵਿਰੁੱਧ ਬਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣਾ ਇਰਾਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਖੇਡ ਦਾ ਵਿਗੜਨਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਬਸਪਾ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਯੂਪੀ, ਪੰਜਾਬ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 147 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੱਥੇ ਬਸਪਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਚੋਣ ਲੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਗਠਜੋੜ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧਣੀਆਂ ਯਕੀਨੀ ਹਨ।
ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਹੈਰਾਨ
ਬਸਪਾ ਦਲਿਤਾਂ, ਓਬੀਸੀ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਲਈ ਵੀ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਨੇ ਵੀ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਬਦਲ ਲਈਆਂ। 2019 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਸਪਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ 10 ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਜਦਕਿ ਸਪਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ।
ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਅਕਾਲੀ-ਬਸਪਾ ਗਠਜੋੜ ਵੀ ਖਤਰੇ 'ਚ
ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਗਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਸੀ। 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸਪਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ 18 ਸੀਟਾਂ 'ਚੋਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਕੈਸ਼ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਵੋਟ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਮੁੜ ਬਸਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਂਝ ਪਾਈ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਸਾਖ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਬੰਨੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮੋ ਨੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਪੱਕੇ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਐੱਮਪੀ ਸੰਤੋਖ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਜਲੰਧਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ 'ਤੇ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਬਸਪਾ ਵੱਲੋਂ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਲਈ ਡਾ. ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸੁੱਖੀ ਨੂੰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਆਸਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ 'ਚ ਵੀ ਕੁਝ ਮਤਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਇਹ ਤਾਂ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਮਾਇਆਵਤੀ 2024 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਕੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਕਿ ਸਿਆਸਤ ਇਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਣੇ।
Political upheaval India and NDA have come together now where will Mayawati go?
