ਤਵਾਂਗ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਚੀਨ ਇਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਕਿਉਂ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ?
LPTV / Chandigarh
ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ: ਐੱਲਏਸੀ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਤਵਾਂਗ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਵਾਲ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਤਵਾਂਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਿਉਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਥਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੰਨਾ ਖਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਚੀਨ ਤਵਾਂਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਤਵਾਂਗ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਲਗਭਗ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਫੌਜ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਗਾਅ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ 1962 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਵਾਂਗ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੈਕਮੋਹਨ ਲਾਈਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਮੈਕਮੋਹਨ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਥਾਨ ਚੀਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚੀਨ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਹੈ। 9 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਚੀਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਚੀਆਂ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪਏ। ਤਵਾਂਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਚੀਨ ਦੀ ਖਾਸ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚੀਨ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ LAC 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਸਕੇਗਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਥਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਵਾਂਗ 'ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਬਣ ਸਕਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਆਓ ਹੁਣ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇਹ ਨੁਕਤਾ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਨੁਕਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤਵਾਂਗ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਚੰਬਾ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਚੰਬਾ ਘਾਟੀ ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਵਾਂਗ ਚੀਨ-ਭੂਟਾਨ ਜੰਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚੀਨ ਤਵਾਂਗ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਠੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1962 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਪੋਸਟ ਚੀਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ 'ਚ ਜਾਵੇ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
Where is Tawang? Why is it so important for India why is China keeping an eye on it?
